Jesienią 2022 roku mBank poszerzył swój program ugód dla posiadaczy kredytów frankowych, proponując przewalutowanie kredytów na złotówki oraz częściowe umorzenie pozostałego kapitału. Dodatkowo klienci mogli zdecydować się na stałe oprocentowanie. Jednak propozycje nie spotkały się z dużym zainteresowaniem.

Unieważnienie umowy kredytu powiązanego z frankiem szwajcarskim to dziś jedno z najbardziej korzystnych rozwiązań dla osób, które chcą uwolnić się od niepewnego i stale rosnącego zobowiązania. W praktyce oznacza to powrót do sytuacji sprzed podpisania kontraktu – bank i kredytobiorca rozliczają się wyłącznie z tego, co sobie wzajemnie przekazali.

Powodem są zarówno decyzje Szwajcarskiego Banku Narodowego o podniesieniu stóp procentowych o 75 punktów bazowych, jak i rekordowo wysoki kurs franka, który utrzymuje się w pobliżu 5 zł. Taka sytuacja powoduje dalszy wzrost miesięcznych obciążeń kredytobiorców oraz zwiększanie się ich zadłużenia. Dla wielu osób coraz bardziej oczywistym rozwiązaniem staje się droga sądowa – coraz częściej składany jest kredyt we frankach pozew, który pozwala odzyskać nadpłacone środki i uwolnić się od ryzyka walutowego.

Kurs franka i stopy procentowe – główne czynniki ryzyka

Kredyty frankowe od początku były produktami wysokiego ryzyka ze względu na mechanizm indeksacji. Wysokość rat oraz salda zadłużenia uzależniona jest od wartości franka szwajcarskiego, a każdy gwałtowny wzrost kursu natychmiast odbija się na kredytobiorcach. Pod koniec września 2022 roku frank przekroczył barierę 5 zł, a dzień później SNB ogłosił kolejną podwyżkę stóp. To przypomina sytuację z 2015 roku, kiedy gwałtowna decyzja o zniesieniu obrony kursu EUR/CHF wywołała skok wartości franka o kilkadziesiąt groszy w ciągu jednego dnia.

Co może dalej podbijać kurs CHF?

• polityka monetarna w Szwajcarii – po odejściu od ujemnych stóp możliwe są kolejne podwyżki,

• globalna niepewność – wojna w Ukrainie, kryzys energetyczny i inne napięcia sprzyjają umacnianiu „bezpiecznych przystani” walutowych,

• sytuacja gospodarcza Polski – osłabienie złotówki i wysoka inflacja zwiększają presję na kurs CHF.

Sąd zamiast ugody

W obliczu rosnących rat wielu frankowiczów decyduje się na pozwanie banku. Dane z ostatnich lat wskazują, że sądy w ogromnej większości orzekają na korzyść kredytobiorców – ponad 95% spraw kończy się ich wygraną, w tym ponad 90% poprzez całkowite unieważnienie umowy. Każdy kolejny kredyt we frankach pozew utwierdza konsumentów w przekonaniu, że droga sądowa jest skuteczniejsza niż ugody proponowane przez banki.

TSUE i kwestia przedawnienia

Trybunał Sprawiedliwości UE potwierdził, że roszczenia kredytobiorców nie przedawniają się, jeśli nie byli świadomi nieuczciwych zapisów w umowie. To otwiera drogę również tym, którzy spłacili już swoje zobowiązania w całości.

Ugody – dlaczego mało atrakcyjne?

Banki, chcąc ograniczyć straty, oferują ugody polegające na przewalutowaniu kredytu na złotówki i oprocentowaniu według WIBOR. Jednak przy wysokich stopach w Polsce takie rozwiązanie często okazuje się mniej korzystne niż wyrok sądowy. Co więcej, podpisanie ugody oznacza rezygnację z możliwości unieważnienia umowy w sądzie.

Wniosek o zabezpieczenie roszczeń

Kredytobiorcy decydujący się na proces mogą już na jego początku złożyć wniosek o zawieszenie obowiązku spłaty rat. W razie jego pozytywnego rozpatrzenia zyskują czasowe odciążenie finansowe aż do momentu wydania prawomocnego orzeczenia. W praktyce oznacza to, że osoby składające kredyt we frankach pozew zyskują nie tylko ochronę przed dalszymi stratami, ale też czas, by skutecznie dochodzić swoich praw.

W ostatnich latach banki coraz częściej próbują ograniczyć liczbę pozwów składanych przez osoby posiadające kredyty walutowe. mBank postanowił rozwinąć swój program ugód oraz zwiększyć rezerwy finansowe związane z ryzykiem procesowym. Pojawia się jednak pytanie, czy takie rozwiązania faktycznie mogą być konkurencyjne wobec postępowań sądowych.

W trzecim kwartale 2022 roku mBank odnotował najwyższą stratę wśród instytucji posiadających duże portfele kredytów walutowych. Strata sięgnęła 2,28 miliarda złotych, a w skali całych trzech kwartałów roku – 1,54 miliarda złotych.

W trzecim kwartale 2022 roku mBank odnotował rekordową stratę wśród instytucji posiadających portfele kredytów walutowych. Strata wyniosła około 2,30 mld zł, a w skali trzech kwartałów ujemny wynik netto sięgnął ponad 1,5 mld zł. Prognozy wskazują, że cały rok bank zakończy ze stratą finansową.